Bijna vrij spel voor Tweede Wereldoorlog-schatgravers in Nijmegen

Bijna vrij spel voor Tweede Wereldoorlog-schatgravers in Nijmegen

NIJMEGEN – Met gevaar voor eigen leven speuren metaaldetector-hobbyisten in en rondom Nijmegen naar waardevolle relieken uit de Tweede Wereldoorlog. Het gebruik van zo’n detector is door de Nijmeegse raad in 2006 al aan banden gelegd, maar handhaving blijkt moeizaam.

Als er door de autoriteiten té streng wordt opgetreden, loopt men het risico dat deze schatzoekers geen melding(en) meer maken van eventuele gevaarlijke voorwerpen.

Duivelsberg

Paul Klinkenberg, coördinator van de Werkgroep Archeologie, inventariseert sporen die gerelateerd zijn aan de Tweede Wereldoorlog. Bijvoorbeeld loopgraven en munitieopslagplaatsen. Zijn werkgroep heeft onlangs een driejarig onderzoek in de Duivelsberg afgerond. Daar zijn ruim 1300 sporen geregistreerd.  Volgens Klinkenberg vindt zijn werkgroep "bijna altijd" grondsporen die zijn achtergelaten door detector-amateurs, ook wel 'pieperaars' genoemd. "Soms komen we scherpe munitie tegen die achtergelaten is door hen. Met beschrijving, foto’s en coördinaten doe ik dan melding bij de betreffende terreinbeheerder. Die schakelt vervolgens de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) in om de munitie te verwijderden of ter plekke tot ontploffing te brengen," aldus Klinkenberg.

Puntgave mortiergranaten

Een medewerker bij de politie die liever anoniem wil blijven (naam bekend bij de redactie) handelt deze meldingen af. Hij is als eerste ter plekke om de situatie te beoordelen en schakelt – indien nodig – de explosievenopruimingsdienst in. Met regelmaat krijgt hij meldingen binnen van niet-ontplofte explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. Vooral boeren die hun grond omploegen stuiten tijdens hun werkzaamheden nog wel eens op handgranaten. "Ik kreeg een keer een melding van een boer binnen; hij had meerdere handgranaten op zijn land gevonden. Eenmaal ter plaatse vertelde hij mij dat hij een van deze granaten in zijn bankschroef had vastgezet omdat 'ie het omhulsel van de granaat graag wilde hebben. Op dat moment schakel je gelijk de EOD in", vertelt de politiemedewerker.

Klinkenberg is met zijn werkgroep momenteel actief in het natuurgebied Sint-Jansberg. Ook daar treft hij de overblijfselen van deze hobbyisten aan. "Niet lang geleden vonden we drie puntgave mortiergranaten. Ze waren ook keurig in het zicht neergelegd. De kuilen waar ze uit waren opgegraven vonden we vlakbij." Volgens Klinkenberg worden dit soort vondsten niet gemeld omdat de schatzoekers anoniem willen blijven. Om de veiligheid te waarborgen accepteert de politie nu ook anonieme meldingen.

Handhaving moeizaam

Klinkenberg laat op zijn computer zelfgemaakt beeldmateriaal zien van 'pieperaars'. Vier man - uitgerust met schoffels - staan in een besneeuwd Marienbosch een metersdiepe kuil uit te graven. Daaromheen liggen verroeste flessen en ander moeilijk-te-identificeren puinzooi. "Pieperaars kunnen vrijwel onbeperkt hun gang gaan. In sommige gevallen worden zelfs kleine graafmachines gebruikt. Een eventuele boete nemen zij voor lief. Er wordt geen handhaving toegepast, het heeft geen enkele prioriteit", zegt Klinkenberg.

De politie bevestigt dat het handhaven moeizaam verloopt. "Bepaalde gebieden in Nijmegen vallen bijvoorbeeld onder Staatsbosbeheer. Zij doen daar de controle," vertelt een medewerker bij de politie. De boetes die worden uitgedeeld bedragen ongeveer 200 euro. "Dat is ongeveer het bedrag dat de vondst van een militaire helm opbrengt," aldus de politie.

Op bepaalde internetfora pochen de schatzoekers met hun vondsten. Klinkenberg vermoedt dat waardevolle voorwerpen hier zelfs verhandeld worden. De politie is bekend met het bestaan van dit soort fora en houdt bijvoorbeeld ook Facebook in de gaten.

"Ik heb een keer een foto op Facebook gezien waar iemand een artilleriegranaat in zijn vensterbank had staan. In de hoek van de foto kon ik de straatnaam op het straatnaambord aflezen. We zijn toen even langsgegaan. In het bezit zijn van munitie is ten strengste verboden," aldus de politie.

Monumentenwet

In de monumentenwet uit 1988 staat dat het verboden is om 'doelbewust te zoeken naar archeologische relicten'.  Volgens de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van Nijmegen is daarmee het gebruik van een metaaldetector niet toegestaan. Voorheen was dit verbod voor slechts één gebied van kracht, maar omdat de Monumentenwet geen gebiedsbegrenzing hanteert, heeft het college van B&W in 2006 besloten om het  verbod voor het hele grondgebied van Nijmegen te gebruiken.

De gemeente Druten daarentegen heeft in haar APV géén verbod opgenomen voor het gebruik van een metaaldetector. In Berg en Dal mag er met toestemming van de grondeigenaar worden gezocht. Het liefst ziet de politie dat er ook in Berg en Dal een verbod wordt ingesteld.

Nu op radio RN7: {{ current_item.title }} {{ current_item.title }}
Straks:
{{ next_item.title }}
{{ next_item.title }}