Heumen moet integrale kosten sportaccommodatie doorberekenen aan Laco

Heumen moet integrale kosten sportaccommodatie doorberekenen aan Laco

HEUMEN/MALDEN – De Autoriteit Consument en Markt (ACM) concludeert op basis van haar onderzoek dat de gemeente Heumen niet de integrale kosten doorberekent bij de bruikleen van De Veldschuur en de verhuur van Sportcentrum Malden. Dit betekent dat die integrale kosten moeten worden bijgesteld.

De exacte bedragen worden daarbij in het midden gelaten, maar de gemeente waarschuwt voor 'onevenredige, nadelige gevolgen'.

Economische activiteit

De procedure werd gestart door sportondernemers uit de directe omgeving, die vinden dat de gemeente een concurrent op het gebied van fitnessaanbod onrechtmatig ondersteunt. De gemeente vindt op haar beurt dat er geen sprake is van economische activiteit plaatsvindt, omdat een andere marktpartij de bruikleen niet winstgevend zou kunnen uitvoeren. De ACM kan zich daar dus niet in vinden. 

Bruikleen Veldschuur

De gemeente stelt dat de uitgifte van de voormalige Veldschuur in bruikleen geen economische activiteit is, maar een uitoefening van overheidsgezag voortvloeiend uit de Onteigeningswet. Zij geeft aan dat ze het eigendom van de Veldschuurpercelen moest verwerven om de herontwikkeling mogelijk te maken. De ACM is het hiermee oneens. ‘Met een minnelijke regeling oefent de gemeente nog niet de overheidsbevoegdheid van de onteigening zelf uit. Daarom kan de bruikleen naar het oordeel van de ACM niet worden beschouwd als de uitoefening van een overheidsprerogatief. De ACM is van oordeel dat de gemeente met de bruikleen van De Veldschuur een goed of dienst aanbiedt op een markt. Ook particuliere ondernemingen kunnen (sport)accommodaties in bruikleen geven of verhuren, waardoor de gemeente potentieel in concurrentie treedt met particuliere ondernemingen.’

Verhuur Sportcentrum Malden

Volgens deze redenering verricht de gemeente, aldus de ACM, ook met de verhuur van Sportcentrum Malden een economische activiteit. Daarom moet de gemeente van de ACM de integrale kosten van de sportaccommodatie aan Laco doorberekenen. ‘Bestuursorganen mogen de plicht tot het doorbereken van de integrale kosten niet omzeilen door hun afnemers weliswaar kosten in rekening te brengen, maar tegelijkertijd die kosten van hun afnemers met publiek geld te vergoeden. Daarmee zouden bestuursorganen een oneerlijk concurrentievoordeel krijgen dat hun concurrenten niet hebben.’

Exploitatiebijdrage

Laco moet volgens de overeenkomst met de gemeente de sporthal ter beschikking zal stellen voor gymonderwijs door de basisscholen en voor sportactiviteiten van bepaalde lokale verenigingen. Vergelijkbare afspraken zijn gemaakt ten aanzien van het zwembad. Deze voorwaarden maken dat Laco geen volledige commerciële vrijheid heeft om De Veldschuur naar eigen wens en inzicht te exploiteren. ‘De ACM vindt het echter niet aannemelijk dat de exploitatiebijdrage een redelijke of marktconforme vergoeding is voor uitsluitend de inkomsten die Laco derft vanwege de door de gemeente gestelde randvoorwaarden aan de exploitatie. De gemeente heeft dat niet aannemelijk gemaakt.’

Oordeel

Naar het oordeel van de ACM moet daarom de gehele exploitatiebijdrage worden toegerekend aan de bruikleen of verhuur. Dit betekent dat de integrale kosten van de bruikleen moeten worden aangepast. De integrale kosten van De Veldschuur blijken hoger zijn dan de opbrengsten, en de ACM stelt vast dat de gemeente vanaf 8 januari 2018 niet de integrale kosten van de bruikleen van De Veldschuur heeft doorberekend aan Laco. Het ACM concludeert dat de gemeente ook niet de integrale kosten van Sportcentrum Malden aan Laco doorberekent en dus de Wet Markt & Overheid overtreedt.

‘Besluit dient geen enkel belang’

De gemeente vindt dat het besluit van de ACM ‘geen enkel belang dient’ en onzorgvuldig tot stand gekomen is. ‘Uit de totstandkomingsgeschiedenis van de Veldschuurpercelen is helder dat de gemeente een overheidstaak uitoefent met de verkrijging hiervan en de daarop volgende bruikleen met exploitatievergoeding. De ACM betrekt ten onrechte deze geschiedenis, waarbij de gemeente als gevolg van de eigendomspositie van Laco uitsluitend met Laco kon contracteren, niet in haar beoordeling.’ Dit laat volgens de ACM echter onverlet dat de gemeente met de bruikleen van De Veldschuur en verhuur van Sportcentrum Malden vastgoed aanbiedt en dat het aanbieden van vastgoed naar zijn aard een economische activiteit is. ‘De overheid heeft geen specifieke taak om vastgoed aan te bieden en ook particuliere marktpartijen kunnen deze activiteit verrichten.’

Laco niet de enige potentiële afnemer

De ACM volgt verder niet de stelling dat de gemeente geen goed aanbiedt op een markt omdat Laco de enige potentiële afnemer is door haar eigendomspositie. Volgens de ACM is dat namelijk niet zo. ‘Het is de ACM bekend dat ook andere partijen in de markt actief zijn die sportcentra huren van gemeenten met als doel deze te exploiteren. Daarnaast heeft de ACM van zowel de gemeente als van Laco begrepen dat Laco door haar eigendomspositie een exclusief onderhandelingsrecht heeft bedongen waar de gemeente vrijwillig mee heeft ingestemd. De gemeente had er ook voor kunnen kiezen om de gronden te kopen of te onteigenen van Laco en de sportcentra te verhuren aan een andere exploitant. Derhalve is het niet aannemelijk dat Laco de enige potentiële afnemer is van de gemeente.’

‘Onevenredig nadelige gevolgen’

Het besluit van de ACM heeft volgens de gemeente ‘onevenredig nadelige gevolgen’ voor de gemeente, Laco en de gebruikers van het sportcentrum. ‘Als de ACM de gemeente verplicht om de integrale kosten door te berekenen en de betaling van de exploitatiebijdrage te beëindigen, dan dwingt men de gemeente tot een tekortkoming in de nakoming van de Huur-Beheer- en Exploitatieovereenkomst (HEX). In dat geval is ontbinding van de overeenkomst mogelijk, waarbij ook Laco ‘onevenredig in haar belangen wordt geschaad. Bovendien is de gemeente bij ontbinding van de overeenkomst potentieel aansprakelijk voor een bedrag tot 1 miljoen euro.’ De gemeenteraad heeft inmiddels een algemeen belangbesluit genomen, waarmee men probeert deze casus buiten de Wet Markt & Overheid te plaatsen. De validiteit hiervan moet nog wel beoordeeld worden.

 

 

 

 

 

Nu op radio RN7: {{ current_item.title }} {{ current_item.title }}
Straks:
{{ next_item.title }}
{{ next_item.title }}