Hoe zit het echt tussen Druten en Wijchen? 1: Nu al een beetje samen

Hoe zit het echt tussen Druten en Wijchen? 1: Nu al een beetje samen

DRUTEN/WIJCHEN – Het lijkt wel alsof Drutense en Wijchense politici dezer dagen maar met één onderwerp bezig zijn: een mogelijke fusie van de twee gemeenten. Ook inwoners laten van zich horen: wimpels en speldjes worden gemaakt om een standpunt over de fusie uit te dragen en in een draagvlakonderzoek mag iedereen zich uitspreken. In december willen de gemeenten een beslissing nemen. Maar hoe werkt zo’n fusie nu eigenlijk? We leggen het uit, in vier delen.

Deel 1: Nu al een beetje samen

Sinds 1 januari 2018 hebben de twee gemeenten één gezamenlijke ambtelijke organisatie: de ‘Werkorganisatie Druten-Wijchen’ (vanaf hier ‘WDW’). Daardoor kunnen ambtenaren zich onder andere meer specialiseren. Een (fictief) voorbeeld: hiervoor hadden beide gemeenten iemand in dienst die zich bezighield met duurzaamheid en wonen. Nu er één organisatie is, kunnen die beide mensen zich bezighouden met één van die onderwerpen, maar dan voor beide gemeenten. Het idee is dat deze specialisatie de kwaliteit van de dienstverlening verbetert. Sommige gemeentelijke afdelingen fuseerden al helemaal, zoals bijvoorbeeld de communicatieafdeling en de plantsoenendienst. 

Sterk in de regio

Deze ambtelijke samenwerking is geëvalueerd door ‘Tien organisatieadvies’ in een rapport dat op 23 april naar buiten kwam. In dit rapport keek onderzoeker Henk-Jan Donderwinkel hoe goed de samenwerking binnen de WDW verliep tot dan toe. Een van de belangrijke bevindingen uit het rapport is bijvoorbeeld dat het College van B&W van beide gemeenten en beide managementteams voelen dat zij een sterkere positie hebben in de regio en daardoor duidelijker hun standpunten en wensen weten over te brengen. 

Gerard Worm, fractievoorzitter van Kernachtig Druten vertelde eerder, “Wij zijn hier als Kernachtig Druten al heel lang mee bezig.” Worm wijst op het coalitieakkoord uit 2014 met de titel ‘Grensverleggend’. “Daarin werd al aangestuurd op één sterke gemeente in het Land van Maas en Waal. Wij zien daar een groot voordeel in.”

Nu verder

De evaluatie van de WDW vormde begin dit jaar aanleiding om een volgende stap te gaan zetten. Onderzoeker Donderwinkel vertelt dat er wat dat betreft drie opties zijn: doorgaan op de huidige weg, de organisatie weer ‘los trekken’, of een échte fusie tussen de twee gemeenten. Geen van de opties is perfect, zegt Donderwinkel: “Ik kan van elk van de drie opties legio voorbeelden opnoemen die positief of negatief zijn uitgepakt”.

Toch lijkt stoppen met de ambtelijke organisatie niet meer realistisch. Donderwinkel vertelt daarover: “Vaak neemt ontvlechten veel gedoe en kosten met zich mee.” De gedane moeite en de gemaakte kosten worden dan regelmatig als “voor niets” aangezien.

Doorgaan op de huidige weg zou kunnen, maar ook hier zitten nadelen aan vast. Doordat ambtenaren voor twee ‘bazen’ werken, kan er een te zwaar beroep op ze worden gedaan, doordat er van twee kanten aan ze ‘getrokken’ wordt. Daarnaast zullen beide instanties deels vasthouden aan hun eigen manier van werken wat veel vraagt van het aanpassingsvermogen van de ambtenaren. Twan van Bronckhorst van Kernachtig Wijchen legde in juli uit: “De ambtelijke samenwerking loopt inmiddels goed. Nu is de kans om door te pakken. De wereld om ons heen blijft immers ook in beweging. Wij zien dat op termijn een krachtige gemeente nodig is. Die komt er niet vanzelf als je stil blijft zitten.”

De enige serieuze optie

Daardoor blijft eigenlijk één mogelijkheid over: een bestuurlijke fusie. Dat is uiteindelijk ook het advies uit het rapport: “Om die reden wordt geadviseerd om, naast het traject van de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie, ook het traject van een bestuurlijke fusie in gang te zetten. Daarmee ontstaat een tweetal parallelle en onderling samenhangende trajecten, resulterend in een gemeentelijke herindeling per 1 januari 2023.”. Dit advies lijkt een van de belangrijkste katalysatoren te zijn geweest voor de gemeenteraden om een tandje bij te zetten wat betreft de fusie. 

Het rapport kwam dus naar buiten op 23 april, sinds mei wordt er door verschillende partijen meer en meer wind in de zeilen geblazen van de boot die richting fusie vaart. De voordelen van een dergelijke fusie zit hem erin dat de uiteindelijke gemeente sterker staat in regionaal overleg en dus haar belangen beter kan behartigen. Ook neemt het dubbele werk af en waarschijnlijk komen er op deze manier nog meer fte’s beschikbaar. De nadelen zijn dat mensen eens in de tien jaar misschien verder moeten rijden voor het aanvragen van hun paspoort en dat soort praktische dingetjes. Donderwinkel schetst ook het beeld dat veel mensen bang zijn om hun identiteit te verliezen omdat de afstand tussen burger en bestuur toeneemt. Hij benadrukt nog eens dat al deze voor- en nadelen een reële kans hebben van uitkomen.

Nu op radio RN7: {{ current_item.title }} {{ current_item.title }}
Straks:
{{ next_item.title }}
{{ next_item.title }}